زراعت یا مبارزه با گرسنگی

رول ترويج در انكشاف زراعت

انكشاف

انكشاف حاوی مفاهیم واشارات روشن دایر بر پیشرفت , بسط ,ترقی ,نمو ( وسعت دادن سطح ) ونیز (گسترش دامنه )فعالیت ها است .انكشاف عبارت از درجه تحول است که جامعه را بر اساس خصوصیات مربوط برای رسیدن به آرمان ها واهداف خود هدایت میکند.به مفهوم جامع تر انكشاف به عنوان متعالی ,دستاورد بشری وپدیده چند بخشی است که دریک مسلک به حساب میاید به دلیل اینکه انكشاف دستاورد انسان محسوب میگردد در محتوای دارای مختصات فرهنگی بوده وبرتحول ارگانیک دلالت دارد . هدف از انكشاف ایجاد زندگی پر ثمره است که توسط فرهنگ تعریف میشود بنابراین انكشاف (دستیابی فزاینده انسان به ارزش های فرهنگی خود ) است .این مفهوم بر معانی ذیل تاکید دارد.

اول: انكشاف یک پروسه است ونه یک وضیعت ساکن .

دوم : این پروسه درنهایت به ارزش ها مربوط میشود .

سوم : این ارزش ها ارزشهای مردمان است که تعلق به جهان غرب ویا هر جهان دیگر ندارد.

تعریف انكشاف ومفاهیم آن

بطور کلی انكشاف بمعنی تلاش برای بهبود زندگی ,همزاد تاریخ جامعه بشری است .توسه در مفهوم کلی خود بمنی ارتقای سطح مادی ومعنوی حامعه انسانی وایجاد شرایط مناسب یک زندگی سالم برای تمام افراد جامعه است مقصد مطلوب  انكشاف بهبود کیفیت زندگی هم است بنابراین کوشش برای دستیابی به انكشاف باید بشکل باشد که منافع اکثریت مردم را در برگیرد در صورییکه بخش محدود از جامعه از پروسه انكشاف که خود یک تغیر مطلوب است بهره مند شوند نمی توان آن را انكشاف نامید سه تفسیرعمده  از انكشاف را میتوان به این شرح مورد توجه قرار داد .

تفسیر اول: درین برداشت اغلب انكشاف را با رشد اقتصادی مترادف میدانند وآنرا به معنی افزایش بهره برداری از نیروی انسانی ,سهم کاهش زراعت در کلی محصول ,پیشرفت تکنالوژی وصنعتی شدن با نتیجه آن که انتقال جمعیت به مناطق شهری است تفسیرمیکنند .

تفسیر دوم :ازانكشاف با تمرکز با شاخص های از میعیار های زندگی مانند فقر , توزیع درآمد ,تغذیه ,مرگ ومیر نوزادان , امید به زندگی بهتر , باسوادی ,تعلیم وتربیه , دست رسی به اشتغال ,سیستم آبرسانی وخدمات دیگر سعی درجبران این نارسایی ها دارد.انیگونه تیوری به مسئله انكشاف واقیعت انسانی بیشتر با آن بخشیده درعین حال همچنان تاکید بر شاخص های اقتصادی واجتماعی است اشخاص وگرو های منفرد که کالا ها خدمات ومواد برای آنها تامین میشود به حالت انفعالی از صحنه دور مانده اند .

تفسیر سوم :برتوان مندی های بلقوه واستعداد های انسانی در زمینه روابط باسایر گره های اجتماعی متمرکز است که این برداشت از انكشاف را (انكشاف انسانی) مینامند آن طوریکه در زمینه فعلی درک میشود انكشاف انسانی سه مفهوم تغیرات متوالی ومتحریک درآن دسته از شرایط است که موجب یک زندگی آزاد ورضایت بخش را به مفهوم واقعی خود برای تمام افراد یک منطیقه ویا کشور فزاهم میکند .

خلاصه اینکه درتعریف انكشاف بادرنظرگرفتن برداشت های مختلف ازآن باید گفت که :

·انكشاف مفهوم جامع ,چند بعدی ,پیچیده وغیر قابل تقسیم است .

·مفهوم انكشاف هم ابعاد کمی وهم کیفی دارد وتاکید بر جنبه های کمی بدون درنظر داشت جنبه های کیفی وبرعکس آن به مفهوم انكشاف نیست .

·انكشاف دارای ابعاد مادی ومعنوی است نه تنها رفع فقر ومحرومیت وارتفای سطح مادی رندگی بلکه ارتقای سطح فرهنگ وشعور اجتماعی یا کیفیت زندگی را دربر میگیرد.

·انكشاف یک مفهوم ارزشی است ودر تعریف آن باید به شرایط جامعه مورد نظر توجه داشت به عباره دیگر انكشاف را باید تعریف بومی کرد.

تعاریف ومفاهیم انكشاف از دیدگاه صاحب نظران

پس از گذشت دو دهه از شروع برنامه های انكشاف صاحب نظران باتوجه به کاستی ها ونواقص دربرداشت ها وتعاریف انكشاف شروع به تجدید نظر در افکار خویش نموده ونظریات جدیدی را دراین خصوص ارائه نمودند .

A.فریدریک هاربیسون (F .harbeson) که خود قبلاً تولید ناخالص ملی را به عنوان مهمترین میعار انكشاف کشور ها به شمار میاورد این نظریه را رد کرده وانكشاف را در افق وسیع تر مورد برسی قرارمیدهد . اوهدف های سیاست انكشاف ملی را مورد توجه قرار داده که عبارت اند از به حداقل رسانیدن بیکاری , به حداکثر رسانیدن سطح فرهنگ وعلم ,صحت بهتر ,محدود کردن رشد جمعیت واصلاح میحط زیست .

B.  پروفیسور دودلی سیرز(Dudely seers) یکی از اقتصاد دانان نامدار است که انكشاف را از دیدگاه کلی تر مورد بررسی قرار میدهد تا شامل مسایل مربوط به بیکاری , بهبود وضع فقر وعدم برابری توضیع درامد ها هم شود .اومیگوید اگر به اثر اقدامات وفعالیت های که در جامعه به منظور انجام امر انكشاف صورت میگیرد هریک از سه پدیده فوق در وضیعت بهتری قرار گیرند واصلاح شوند درآن موقع به اعتقاد وی انكشاف رخ داده است .

C. ادگاراوون (Adgar owens ) ورابرت شاوو( Robert show) برای تعریف انكشاف روش دیگری را برسی کرده که خور آنرا پایگاه وسیع انكشاف مینامند .منظور ازپایگاه وسیع انكشاف عبارت از استقرا وتاسیس نهاد های درجامعه است که افراد فقیر ومحروم را در کشورها جهان سوم فرصت اعطا کند تا درتمام مراحل اتخاذ تصمیمات که برای رندگی آنها مهم وسرنوشت ساز است شرکت نمایند .افراد فقیر ومحروم از طریق این نهاد ها به زنجیره زندگی خوب ومدرن جامعه متصل میشوند.

انكشاف زراعت

انكشاف زراعت به عنوان بخش از اقتصاد یک کشور تلقی گردیده  واگر بخواهیم به معنی واقعی کلمه انجام شود کار بس دشوار ومشکل است به قول پروفیسور لویس مالاسیس        ( Lowis mallassiss ) انجام این کار یعنی انكشاف زراعت درعین حال که ضرورت دارد ولی خارج از حد توانای تعداد از مالکین بزرگ واقلیت تحصیل کرده ومدیران دولتی وکارمندان اداری وانبوه دهاقین وروستایان کم سواد ویا بیسواد میباشد انكشاف زراعت درچوکات ملی یک کشور مورد بحث قرار میگیرد وبه عنوان یک بخش اقتصادی مهم نقش حیاتی در انكشاف ملی ایفامینماید .مفهوم انكشاف زراعت وتعریف آن مانند مقوله انكشاف بعد ازجنگ جهانی دوم تغیر وتحول یافته است ومدل های مختلف انكشاف زراعت نیز توسط اقتصاد دانان وصاحب نظران طراحی گردیده وبه مورد اجرا درامده است .بعد ازجنگ جهان دوم که تعریف انكشاف عبارت از رشد اقتصادی بود وآن هم از طریق صنعتی شدن به سبک غربی , انكشاف زراعت هم به معنی مدرنیزه کردن بخش زراعت ورسیدن به هدف رشد زرعت تلقی میشدکه بخش زراعت درتلقی انكشاف به معنی رشد اقتصادی دو وضیفه اصلی را به عهده داشت یک تهیه وتولید غذای ارزان برای کارگران صنعتی وطبقات شهر نشین ودیگری تامین نیروی انسانی برای اشتغال در صنایع نوتاسیس شهری .این نظریه منطبق به پروسه تاریخ انكشاف وپیشرفت کشورهای غربی بود بخش زراعت این کشور ها به علل وعوامل تونست وظیفه تامین محصولات غذای ارزان را ونیروی کارگر لازم را برای صنعت نوتاسیس انجام دهد . لذا بعد از جنگ جهانی دوم الگوی انكشاف غربی که در آن انكشاف زراعت هم وجود داشت به عنوان راه اصلی پیشرفت وترقی مورد بسیاری از متفکرین , صاحب نظران وسیاست مداران قرار گرفت .

مفاهیم وتعاریف انكشاف زراعت

در تعریف انكشاف زراعت نیز قول یکسان وجود نداشته . برخی آنرا گزار از زراعت سنتی دانسته وبعضی دیگر آن را پروسه میدانند که درطی آن اوضاع اقتصادی واجتماعی اکثریت دهقانان یک کشور بهبود میابد واصلاح میشود. پروفیسور موشیر (A.mosher) شاید اولین کسی باشدکه انكشاف زراعت را بصورت سیستمی مورد برسی قرار داده است .اوپنج عامل را در انكشاف زراعت اساسی وپنج عامل را سرعت بخشنده زراعت میداند عوامل اساسی انكشاف زراعت بنابه گفته وی عبارت اند از:

1.بازار جهت فروش محصولات زراعتی .

2.تکنالوژی که پیوسته در حال تکامل وپیشرفت باشد .

3.در دسترس بودن نهاد ها ووسایل مورد نیاز زراعت .

4.مشوق های تولیدی برای دهقانان .

5.تسهیلات حمل ونقل .

عوامل سرعت بخشنده زراعت عبارت اند از :

1.آموزش وترویج زراعت .

2.کردیت های زراعتی .

3.انجام اقتدامات وعملیات گروهی وسازمان یافته دهقانان (کوپراتیف های زراعتی )

4.وسعت دادن گسترش زمین های زراعتی واصلاح فزیکی آنها .

5.پلان گذاری ملی .

داکتر رابرت استونز(Robert. Stevesn) استاد پوهنتون ایالت مشیگان درخصوص تعریف انكشاف زراعت میگوید که انكشاف زراعت دلالت بر ایجاد تغیر در بخش زراعت میکند .این تغیرات تعادل زراعت سنتی را به منظور به دست آوردن رشد سریع تر تولیدات زراعتی وافزایش درامد دهقانان بر هم میزند .اومعتقد است که درین پروسه تغیر چهار عامل اساسی دخالت دارند که عبارت اند از:

1.تغیرات تکنالوژی.

2.تغیرات نهادی وسازمانی .

3.سرمایه گذاری در تربیت نیروی انسانی .

4.سرمایه گذاری در تحقیق وترویج زراعتی به منظور سرعت بخشیدن به ایجاد تغیرات تکنالوژی ونهادی .

هرچه درجه ومیزان این تغیرات بیشترباشد ضرورت برای سرمایه گذاری در بخش تربیت نیروی انسانی بیشتر احساس میشود تامدیریت علمی وموثرتری را برای اداره امور زراعت وموسسات مربوطه فراهم کرده ورشد زراعت را سرعت بخشند .بمنظور رسیدن به اهداف مطلوب باید شرایط مساعد وامکانات مناسب فراهم شود تادهقانان بتوانند تحت آن شرایط مساعد وبا استفاده از وسایل وامکانات مناسب بر فعالیت های خود بیفزایند و محصول کار شان چنان بالا رود که بازهم تشویق در ازدیاد فعالیت گردند وزراعت را انكشاف دهند.البته چنان که ذکر گردید انكشاف زراعت مستلزم تهیه تکنالوژی مناسب وسرمایه گذاری مکفی است اما آنچه از همه این ها مهم است موضوع حمایت سیاسی از بخش زراعت است . رهبران سیاسی باید با صداقت و تعهد وصمیمیت از پروسه انكشاف زراعت حمایت کنند وهماهنگی ها ی لازم را بین سازمان ها وارگان های زیربط بوجود آورند که همین ایجاد هماهنگی به نوبه خود موجب ایجا د محیط مساعد برای انكشاف زراعت است که رسیدن به اهداف مطلوب را میسر میسازرد.

تعاريف  از ترويج

1.ترویج از نگاه فلسفی به معنی کمک ورهنمائی به مردم است تا آنها متکی در راه انکشاف سکتور زراعت ومالداری شده تا به فهم واراده وتوانمندی خود بتوانند مسایل علمی را در عمل پیاده نمایند.

2.ترویج عبارت از پخش روش های جدید علمی زراعتی که در اثر زحمات علمی تحقیقاتی بدست آمده باشد در بین زارعین رایج ساختن است.

3.ترویج عبارت از یک پروسه متداوم در جهت تغیر ماحول است.

اساسات ترویج

کارکنان ترویج وظایف بس سنگینی را در تعلیم وتربیه دهقانان وروستائیان به عهده دارند چه دهقانان اشخاصی اند که اکثراً سواد نداشته وشرایط فراگرفتن تحصیلات در مکتب برای شان مساعد نبوده است . موثر ترین وسیله ایکه ایشان را در بهتر ساختن وضع اقتصادی  ، اجتماعی وفرهنگی کمک میکند ترویج زراعتی است . برای اینکه کارکنان ترویج وظایف شان را به درستی انجام داده بتوانند ودهقانان ورستائیان را در استفاده از روش های عصری زراعتی به درستی کمک ورهنمائی کرده بتوانند باید اساسات ترویج را در وقت تطبیق فعالیت های ترویجی در نظر بگیرند. اساسات ترویج که ذیلاً از آن متذکر میشویم در پیشبرد امور ترویجی موثر بوده ودر نظر داشت آن یک امر حتمی میباشد :

1.کار ترویج باید به رسوم ، عادات وعنعنات مردم استوار باشد . جمعیت های مختلف از نگاه رسوم ، عادات وارزش های اجتماعی از هم متفاوت بوده وعملیات زراعتی شان از یک دیگر فرق میکند .

2.کار ترویج باید با رشد وتکامل جامعه همنوائی کامل داشته باشد. با پیشرفت وانکشافاتیکه به مرور زمان صورت میگیرد شرایط تغیر کرده واحتیاجات دهاتیان نیز باسیر زمان تغیر مینماید ازینرو کار ترویج برای اینکه ضروریات مردم را براروده بتواند باید تغیر پذیر باشد.

3.کار ترویج باید مطابق به شرایط محیط موافق بوده در حل مشکلات ونیازمندی های مردم موثر واقع شود. پروگرام های ترویجی باید منافع مشترک مردم را در نظر گرفته وبر آروده ساختن نیازمندی های افراد جامعه از آن متصور باشد.

4.پروگرام ترویج باید پالیسی ملی را در نظر گرفته به همکاری شعبات دولتی فعالیت نمایند. بادر نظرداشت پالیسی ملی در بلند بردن تولیدات زراعتی برای رفع احتیاجات داخلی وصدور مواد زراعتی بخارج از کشور ، پیشبرد پروگرام های ترویجی را تنظیم کرده پشتیبانی دولت را در پیشبرد امور ترویجی جلب مینماید(7).

5. کار ترویج باید نیازمندی ودلچسپی مردم را در نظر بگیرد. احتیاجات ونیازمندی های مردم دهات زیاد بوده ودریافت راه حل ومرفوع ساختن همه احتیاجات مردم کار آسانی نیست . ازینرو کارکنان ترویج باید بیشتر مساعی شان را بر مشکلات محسوس دهاتیان معطوف ساخته وتمرینات اصلاح شده را که به دهاقین سفارش مینمایند واقعاً نیازمندی های شان را براورده بتواند به آن ضروریاتیکه بر آوردن آن مهم است متوجه سازد تا دهاقین بیشتر تشویق شده واز کار کنان ترویج طلب کمک ومشوره نماید. در تطبیق تمرینات اصلاح شده اگر احتیاجات محسوس دهاقین مد نظر گرفته نشود دهاقین در تطبیق آن دلچسپی نگرفته آنرا عملی نخواهند ساخت(7) .

6.سهیم ساختن مردم در طرح پروگرام های ترویجی یک امر لازمی است وقتی دهاقین در طرح پروگرام وتعین اهداف پروگرام های دهاتی سهم میگیرند پروگرام را از آن خود شمرده در تطبیق آن احساس مسولیت میکند. بوجود آوردن روحیه مسولیت مردم را متکی به خود ساخته قوه اعتماد به نفس را در ایشان تقویت می بخشد.

7.طرقیکه در تدریس ترویج بکار برده میشود باید مطابق به سویه مردم باشد. طرز تفکر ، علمیت ، مهارت وزکاوت اشخاص مختلف ازهم متفاوت بوده وطریق تدریسی که برای تربیه ورهنمائی دهاقین بکار برده میشود نظر به شرایط فرق میکند. یک طریق تدریس تحت همه شرایط برای تمام اشخاص موثر نمیباشد.

8.  در پیشبرد امور ترویجی باید از رهبران دهات استفاده بعمل آید. در آشنا ساختن دهاقین به روش های عصری زراعتی ملی ، کارمند ترویج به تنهائی کفایت نمی کند . برای اینکه فعالیت های ترویجی ساحه بیشتر را احتوا کرده معلومات علمی وعملی به اکثریت دهاقین پخش وگسترش یابد باید از رهبران دهات در رهنمائی دهاقین پیش قدم استفاده شود ورهبران دهات آن اشخاصی باشند که زود فهم بوده ورضاکارانه نظر به علاقه ایکه در پیشبرد امور ترویجی دارند تمرینات اصلاح شده را در مرحله اول قبول کرده مورد تطبیق قرار بدهند.

9.در پیشبرد فعالیت های ترویجی باید از متخصیصن شقوق اختصاصی زراعتی استفاده گردد.

10.فعالیت های ترویجی باید قناعت مردم را فر اهم ساخته بتواتند .

11.کار ترویج باید تربیه ورهنمائی تربیه ورهنمائی تمام فامیل دهقان را در نظر بگیرد.

12.کار ترویج باید به روحیه دموکراتیک استوار باشد.

13.کار ترویج باید طور دوامدار ارزیابی گردد.

هدف ترویج

تسهیل بخشیدن پرسه انکشاف زراعت ومالداری از طریق معرفی تکنالوژی جدیدی ومعلومات برای دهقانان وتشویق آنها در استفاده از تکنالوژی واطلاعات میباشد. به عباره دیگر هدف ترویج رهنمائی جامعه دهقانی ومالداری در آموزش مطلب علمی وروش های علمی جدید واستفاده عملی از آن مطلب علمی در منجمنت منابع تولید ، تولید ومارکتینگ محصولات جهت ارتقای مولدیت سکتور زراعت وسطح زندگی جامعه دهقانی است .

1.کارمند ترویج جامعه دهقانی را در حل پرابلم های شان کمک ورهنمائی میکند.

2.این پرابلم های شاید اقتصادی ، اجتماعی ، فرهنگی ، محیط زیستی ویا صحی باشد.

3.مامور ترویج دهاقین را در حل پرابلم های شان به اشکال زیر رهنمائی وکمک می نماید.

a.     آگاهی دادن

b.     آموزش دادن

ترویج از طریق تعلیمات ترویجی به مردم کمک میکند که خودشان پرابلم های اختصاص منابع ، تهیه عوامل تولید ، تولید ، منجمنت ، آبیاری ، مارکتینگ ، حفاظه ، تعلیم وتربیه ، صحت ، تدبیر منزل وسایر مشکلات شانرا تشخیص نمایند به اساس اولویت ترتیب کنند وبه مشوره وکمک همدیگر در حل آنها اقدام نمایند.ترویج نه تنها مردم را در کسب دانش بکله در استفاده های عملی از آموخته های شان تشویق وکمک می کند. به عباره دیگر ترویج اطلاعات علمی وتکنالوجی مربوط به زراعت ومالداری ومسایل مرتبط به آنرا در میان مردم به تقاضای خودشان پخش وگسترش می نماید و آنها را در یاد گیری واستفاده عملی این اطلاعات ونو آوری ها تشویق میکند.ترویج باید دهاقین را با دانش سکتوری مجهز کند طرق استفاده عملی از دانش را در سکتور زراعت به آنها نشان دهد وبرای آموزش سریع ومکمل دانش واطلاعات علمی باید آنها را به پیام های ساده وقابل فهم تبدیل نمایند وازین پیام ها در ایجاد تغیرات مطابق به اهداف استراتیژی سکتور زراعت ومالداری وماستر پلان زراعتی استفاده کند. مالداران باید از خدمات ترویج استفاده کرده بتوانند تا آنها باید مشوره های مامورین ترویج مالداری را در مورد تغذیه ، اصلاح نسل منجمنت فارم وفروش محصولات مالداری بشنوند وبا استفاده از توصیه های آنها صحت وتولیدات پایدار حیوانات خودرا تضمین کنند.

اهمیت ترویج زراعتی در بلند بردن سطح تولیدات

ترویج یک اصطلاح وعملکرد مغلق وپیچیده است که برای برآورده ساختن اهداف گوناگون در جوامع متفاوت بکار میرود ومردم از آن به مفاهیم مختلف استفاده میکنند ودر شرایط مختلف اجتماعی اهداف جداگانه را به اشکال وطرق های مختلف توسط آن آورده میشود. ترویج یگانه دستگاهی است که در براورده ساختن وپیاده نمودن میتود های جدید علم وتکنالوژی ونو آوری های علما را بعد از نتایج تحقیقاتی به دسترس زارعین نیازمندان ودهقانان در عرصه های زراعت ومالداری به منظور تکثیر وترویج قرار داده تا زارعنی بتوانند سطح تولید فی واحد زمین خود را ارتقا بخشیده عواید بیشتر بدست آورده وبهبود قابل ملاحظه در سطح کمی وکیفی محصولات زراعتی آنها رونما گردد. روی این ملحوظ بود که دستگاه ترویج در کشور ما درسال 1337  در چوکات وزارت زراعت به سطح مدیریت شروع به فعالیت آغاز نموده وبنا بر اهمیت کاری وانجام کار های پرثمر در جهت رشد وانکشاف زراعت در کشور ورسانیدن کمک های مادی وتخنیکی به دهاقین کشور توانست در سال 1350 به ریاست عمومی فوق رتبه ارتقا نموده وتشکیل آن وسعت بیشتر یافته وشبکه های آن در تمام ولایات و ولسوالی های ایجاد وشروع به فعالیت نموده که اکنون تعداد یونت های ترویجی آن در حدود 250 یونت در سراسر کشور بود .ریاست عمومی ترویج توانسته است از هنگام تاسیس تا اکنون گام های مثبت وکار های پر ثمر را در جهت تنویر ذهنیت زارعین ومعرفی تکنالوژی پیشرفته علم وتخنیک جدید معاصر زراعتی را به دهاقین کشور تفهیم نموده که اکنون زارعین کشور در بسیاری مسایل دستیابی داشته وآگاهی بیشتر در مورد اهمیت تخم های بذری اصلاح شده آماده ساختن زمین برای بذر ، وقت مناسب بذر ، مقدار تخم ریز ، ترتیب کشت ، مراعات نمودن تناوب زراعتی ، استعمال کود های کیمیاوی ، کنترول گیاهان هرزه ، تعداد آبیاری ،مجادله علیه آفات وامراض نباتی به تفکیک هر نبات کسب نموده ودر پیشبرد امورات زراعتی خویش ازین رهنمود های علمی استفاده می نمایند اما این پروسیجر کاری بعضاً تغیر وتحول می نماید اما متقاطع نمیشود.ریاست عمومی ترویج درجهت انکشاف وتوسعه ساحات تحت کشت نباتات عمده واساسی مانند غله جات ، حبوبات ، نباتات صنعتی ، نباتات تیلی وغیره سبزیجات ومیوه جات واحداث قطعات نمایشی گندم ، جواری ، شالی ، پخته ، لبلبو ، گل آفتاب پرست ، سبزیجات وپروگرام های کاری وموثر را در مورد توسعه وانکشاف زراعت در کشور انجام داده که نتایج خوب ومطلوب از آن بدست آمده علاوه بران در بخش رهنمود های علمی وجذب کمک های موسسات بین المللی خصوصاً پروژه های WFP   ، پروژه FAO  رابطه نزدیک ودوستانه داشته.

موقف ترويج زراعتي در سكتور زراعت

پيش ازموقف ترويج چندي در باره تشكيل صحبت مينمايم  .تشكيل به شكل ذيل تقديم است .براي رشد وانكشاف زراعت وانكشاف موسسوي سه ساحه بسيار ضرور است كه بصورت همه جانبه انكشاف بكند .ساحات مذكور عبارت اند از ،ترويج تحقيق ،وتدريس از لحاظ شكل ترويج زراعتي وكوپراتيف هاي زراعتي اكثراًاهداف مشترك دارد واكثراً هردوي آنها خدمات زراعتي را پيش ميبرد .فارم هاي دولتي زياد تر مسايل توليد را پيش ميبرد مسائل تحقيقات هم مربوط آنها هستند كوپراتيف هاي زراعتي فعلاً جنبه خدمات دارد وكوپراتيف هاي توليد خدمات زراعي را به دهاقين ميرساند .كوپراتيف هاي زراعتي روي دوهدف استوار هستند .

الف- تهيه وسايل توليد

ب- تعليم وتربيه

از لحاظ وضيفه به ترويج مشابه است .

ديدگاه هاي جديد پيرامون انكشاف وترويج :

نقش ترويج در انكشاف زراعت  با كذشت زمان در افغانستان وجهان تقويه شده ميرود و در استراتيژي ترويج نيز باگذشت زمان تغيرات عمده رونماشده است .به موجب اين تغير خدمات ترويج آهسته آهسته از انحصار سكتور عامه خارج شده ونقش بيشترآن به سكتور خصوصي ،موسسات غير دولتي وساير عرضه كننده گان خدمات زراعتي داده ميشود .سياست گذاران سكتور زراعت به اين باور شدن كه رسيدگي به تمام پرابلم هاي سكتور زراعت به تنهايي از محدوده امكانات تخنيكي ومالي وزارت زراعت وآبياري خارج است .بايد يك چار چوب براي انكشاف زراعت طر ح ودر آن نقش تمام همكاران انكشافي معين ومشخص گردد .رشد سريع اقتصادي يك عامل اساسي كاهش فقر وبيكاري است وسكتور زراعت به حيث ماشين انكشاف اقتصادي نقش اساسي در اين پروسه دارد .براي رشد سريع اقتصاد لازم است تا موليديت سكتور زراعت نيز به نرخ يلند تر وبه طور پايدار تر ارتقا يابد كه تحقق اين هدف وابسته به استفاده وسيع از دست اورد هاي علم ،تكنالوژي ومعلومات جديد است كه ازطريق سيستم ترويج به استفاده كننده گان (دهقان ،مالدلر ،پروسس كننده ومتشبثين) ميرسد.

ترویج زراعتی وظایف آتی را بسر میرساند:

1.معرفی تکنالوژی جدید زراعتی باشیوه های پیشرفته علمی زراعتی به دهاقین کشور .

2.رسانیدن مشوره های علمی وفنی زراعتی برای دهاقین وقتاًٌ فوقتاٌ .

3.کمک با زارعنی بی بضاعت از طریق منابع کمک کننده .

4.جلوگیری از مهاجرت زارعنی ازسرزمین آبائی شان.

5.نجات دادن مردم از گرسنگی وفقر .

6.بوجود آوردن تغیرات مثبت در ذهنیت دهاقین از زراعت عنعنوی کهن به سوی زراعت عصری وپیشرفته .

7.رهنمائی در مورد توضیح انواع تخم های بذری اصلاح شده ، انواع کود های کیمیاوی ، وادویه جات زراعتی ، معرفی دهاقین به مراجع مربوط غرض دریافت مواد زراعتی مورد ضروریات شان .

8.جمع آوری واحصائیه های زراعتی به منظور طرح ، پلان برنامه های انکشافی آینده کشور.

9.جمع آوری مشکلات وپرابلم های دهاقین ودریافت راه های حل آن .

10.تدویر کورس های آموزشی وتدویر سمینار های زراعتی ، ورکشاپ های زراعتی به منظور بلند بردن سطح دانش وآگاهی مسلکی کارکنان ترویج .

11.نشر مضامین مسلکی زراعتی ، تجلیل روز مزرعه ودعوت دهاقین پیش قدم ، تشویق دهقانان کم زمین وانکشاف ساحات دهاقین در پروگرام های زراعتی توسعه وانکشاف ساحات تحت کشت نباتات مختلف به منظور تولید بیشتر ورفع نیازمندی های مبرم از لحاظ کم بود مواد اولیه ضروری شان(6) .

رول ترویج زراعتی در رشد وانکشاف سکتور زراعت و اقتصاد ملی

زراعت یکی از سکتور های عمده برای بلند بردن سطح اقتصاد ملی محسوب میگردد. البته این حقیقت در جوامع روبه انکشاف زیاد تر تحقق میابد بخاطر اینکه در جوامع روبه انکشاف بخش اعظم نفوس به صورت مستقیم وغیر مستقیم در سکتور زراعت سهیم هستند .در جوامع مذکور به مقایسه سرمایه از نیروی انسانی زیاد استفاده بعمل می آید بخاطر اینکه در جوامع فوق الذکر از یک طرف سرمایه محدود واز طرف دیگر از نیروی انسانی زیاد تر در دهات استفاده بعمل می آید. بادر نظرداشت وضع تحلیل شده زراعت در جوامع روبه انکشاف دومنبع ذیل برای رشد وانکشاف زراعت ضروری محسوب میگردد.

a.زمین که باید زرع گردد

b.مساعد ساختن زمینه رشد وانکشاف قوای بشری

از آنجایکه تجارب علمی نشان میدهد تفاوت های موجود بین مردم تفاوت عاری بنوده بلکه ناشی از محیط اجتماعی میباشد که باید تغیر بکند. باید گفت که تفاوت های مذکور متکی به تفاوت های اقتصادی میباشد که تعلیم وتربیه هم به نوبت خویش در آن حایز اهمیت میباشد. در رشد وانکشاف زراعت دو نوع عناصر وجود دارد:

a.عناصر عمده یا عناصر اساسی

b.عناصر تشدیدی

بصورت عموم تعین کردن خط  فاصل بین دونوع عناصر فوق الذکر از همدیگر آسان نبوده ونمی توان بصورت اکثریت  تاثیرات آنها را  از یکدیگر جداساخت ولی باز هم ذیلاً یاد آوری میشودو.

1- عناصر عمده یا اساسی

وسایل تولید

مارکیتینگ برای خرید وفروش محصولات زراعتی

تغیرات مکرر تکنالوژی

وسایل حمل ونقل یا ترانسپورتیشن

مشوق ها ی مادی ومعنوی

عناصر فوق الذکر برای پروسه تولید ضروری میباشد . در غیاب عناصر پروسه تولید صورت گرفته نمی تواند .

2 -عناصر تشدیدی

عبارت از عناصر هستند که در غیاب آنها پروسه تولید صورت میگیرد ولی قسمیکه از نام آنها برمیاید عناصر مذکور پروسه را شدت میبخشد وهم اصلاح کمی وکیفی محصولات ممکن میسازد . مثالهای عناصر تشدیدی عبارت اند از :

تعلیم وتربیه انکشافی

کردیت  

فعالیت های گروپی دهاقین ومالداران

اصلاح وتوسعه زمین ها یزراعتی

پلان های عمومی (ملی ) انکشافی نگرشی برنقش ترویج زراعتی درپروسه انكشاف

ترویج زراعت به طریق اولی انكشاف منابع انسانی وانتقال تکنالوژی به خانواده های روستای را مدنظر قرار می دهد . این دوعنصر ستون های اساسی انكشاف زراعت هستند، تلاش برای بهبود بخشیدن به یکی از این دوعنطر بدون ایجاد بهبود دردیگری پیشرفت چندان نخواهد داشت، نظر به اینکه انكشاف منابع انسانی وانتقال تکنالوژی برای رسالت تاریخی ترویج زراعتی نقش محوری را داشته اند، بناَ این دوعنصر را مورد بحث قرار می دهیم.

الف - انكشاف منابع انسانی

بهبود بخشیدن به منابع انسانی درمیان جامعه روستایی کشور های درحال انكشاف برای انكشاف زراعت از اهمیت خاص برخورداراست. چون مهارت های ازقبیل خواند، نوشتن،حساب کردن زمینه را جهت یاد گیری اماده می کنند، بناُ با برخورداری ازاین مهارت های اساسی روستاییان می تواند بجای دریافت اموزش به طور فعال درپروسه فراگیری مشارکت نمایند.برای اینکه دهقانان به تکنالوژی جدید ومهارت های مدیریتی که باعث انكشاف زراعت می شود دسترسی بیشتر داشته باشند نیاز به اموزش دارند.متاسفانه بسیاری از دهاقین جوان وبزرگ سال درحال حاضر فاقد مهارت ها بوده وبرای اینکه درپروسه انكشاف مشارکت کامل داشته باشند نیاز به تروج زراعت مستقیم وعینی دارند.دهاقین که برای رقابت دریک اقتصاد زراعتی درحال انكشاف نیاز به مهارت های پیشرفته تکنیکی ومدیریتی خواهند داشت. دهاقین که موفق به کسب این مهارت نمی شوند، درپروسه انكشاف زراعت کنار زده می شوند، سپس همینکه دهقانان به سطوح معین از اموزش راه یافتند ترویج می تواند توجه خود را بیش از پیش به انتقال تکنالوژی معطوف دارد.

ب-انتقال تکنالوژی

انكشاف زراعت را می توان از طریق آوردن منابع اضافی زمین ونیروی کار به عرصه تولید ویا با استفاده از تکنالوژی نوین افزایش داد. جهت رسیدن به امنیت غذایی در بیشتر کشور ها دقاقین جهت افزایش بازدهی تولید خود به پذیرش واستفاده از تکنالوژی جدید نیاز دارند. خود دهقانان منابع اولی تکنالوژی جدید بوده وهمچنان درانكشاف وانتقال تکنالوژی یک نقش محوری ایفا می کنند. درنتیجه انتقال تکنالوژی تجاری شدن بخش زراعت را تسریع می کند به منظور کاهش تاثیرات منفی اجتماعی، تغییر تکنالوژی وبرای رسیدن به یک انكشاف زراعت متعادل باید از طریق نظام ها وسیاست های مترقی زراعتی فرست های مساوی برای دقاقین بی بضاعت جهت دسترسی به تکنالوژی پیشرفته فراهم نمود.

آموزش وترویج زراعت:

زراعت در طول تاریخ همواره منبع تغذیه وکانون اشتغال ودرآمد مردم بوده است ، ازینرو استمرار حیات وبقای انسانها وقدرت ملت ها بستگی به ان داشته است پس پیروزی دهقانان در عرصه تولیدی مربوط به میزان دانش واگاهی انها از رموز فلاحت است . البته انجام دقیق هر کاری وبدست اوردن توفیق در هر حرفه ئی مستلزم داشتن در جه دانش واگاهی است. چون انسان در پروسه تولید نقش اساسی دارد که بدو صورت بیان میشود اول نقش انسان در به عنوان نیروی کار جهت تغیر شکل منابع طبیعی وانجام فعالیت های مختلف اقتصادی واجتماعی . دوم نقش انسان به عنوان کتلست صحنه های تولید در شکل مدیریت وتلفیق صحی عوامل تولید که در نهایت موجب افزایش تولید میشود. ازین جهت انسان بعد از هرچیزی دیگر یگانه هنر پیشه های صحنه های تولید است وقتی میتواند نقش خودرا به خوبی ایفاکند که توانائی های لازم را کسب کند یعنی قدرت ومهارت انجام کار وتوان مدیریتی خودرا افزایش دهد این کار بوسیله اموزش انجام میشود لذا اموزش در انكشاف بطور اعم ودر انكشاف زراعت بطور اخص تاثیر انکار ناپذیر دارد. آموزش در زراعت توانسته است رشد وشگوفائی وترقی را برای جوامع به ارمغان اورد ودسترسی بدون انكشاف هم بدون کسب دانش هم امکان پذیر نیست واموزش یکی از عوامل مهم وکتلست اصلی وعنصر کلیدی در انكشاف زراعت محسوب میشود . حقایق فوق از یک طرف اهمیت ونقش اموزش را در انكشاف زراعت نشان میدهد  واز طرف دیگر نیاز شدید دهاقین به اموزش جهت افزایش توان اکتسابی وقدرت بازدهی خودرا اشکار میسازد. وتقریباً هریک از زمین های انكشاف زراعتی احتیاج به یک استندرد مشخص اموزش دارد.

نقش ترویج در انكشاف پایدار زراعت:

دهقانان بدرستی ترویج را به مصبابه شکل از مساعدت تلقی میکند که آنر در ارتقای دانش عملی , کارآیی , بهره وری وسود دهی بیشتر کمک کرده ودر سلامتی خانواده ,اجتماع وجامعه نقش مهم بر عهده دارد  .در عین حال سیاست مداران , پلانگذاران در بسیاری از کشوره ترویج را به مصابه ابزار برای افزایش تولیدات زراعتی ,تامین امنیت غذایی ملی وکمک به کاهش فقر روستایی تلقی میکند .افزون براین برخی از اقتصاد دانان ترویج رابه مصابه وسایل سیاست گذاری قلمداد میکند که به انكشاف سرمایه انسانی  ورشد اقتصادی کمک میکند . از دیدگاه کار گزاران ترویج زراعت دستیابی مردم روستایی به تکنالوژی های نوین ودانش عملی را ارتقا وسرعت میبخشد .انتظارمیرودکه این فعالیت ها به افزایش وپایداری بهره وری , افرایش درامد ورفاه مردم دهقانان وبه ارتقأ امنیت غذایی درسطح ملی ورشد اقتصادی منجر میشود .این هدف ها از طریق پلان های آموزشی غیر رسمی وحرفه یی وانتقال تکنالوژی ونظامهای باز خورد براورده میشود که درآنها ترویج نقش مهمی را درانكشاف روستایی وزراعت بر عهده میگیرد درعین حال انكشاف زراعت وورستای دیگر افزایش تولیدات زراعتی وغذایی تلقی نمی شود .سیاست گذاران ومسولان خدمات حمایی باید هنگام تدوین واجرای خط مشی های زراعتی وروستایی به عوامل چون جمعیت ومنابع طبعی وعوامل محیطی توجه داشته باشند .

جایگاه خط مشی ترویج درانكشاف پایدار زراعت :

نخستین اصلی که باید مورد توجه قرار بگیرد این است که ترویج از نظر راه بردی یکی از مهم ترین وسایل های خط مشی رسیدن به اهداف دوگانه امنیت غذای وانكشاف پایدار زراعت وروستا در کشور های درحال انكشاف است . در کشور های که از قبل دارای یک نظام ترویج زراعتی اثربخش میباشند مصارف ادامه انكشاف پایدار زراعت وروستا را میتوان به تلفیق موضوعات پایداری محیطی مرتبط ومفید برای دهقانان در برنامه های مستمر ترویج کاهش داد .دوم اهداف جدیدی پی گیری انكشاف پایه دار ی زراعت وروستا باید در خط مش های موجود ترویج گنجانیده شود . در پلانهای مشورتی تخصصی فائو در زمینه تلفق موضوعات انكشاف پایدار محیطی  یا پلان های ترویج وآموزش زراعی اظهار شده است .(بدون وجود مجموعه از طریقه های قانع کننده , اثربخش وشفاف درمورد شیوه های درست عمل کرد درقالب خط مش های سطح بالای ترویج , رهیافت پلان گذاری نشده حاضر در زمینه مسایل محیطی احتمالاً ادامه خواهد داشت ).بطور خلاصه سیاست گذاران ترویج بامشارکت شرکت کننده گان متعدد باید درتدوین خط مش های ترویج نیازهای دهقانان ومسایل محیطی را مورد توجه قرار بدهند(1).

نقش ترویج درانکشاف زراعت :

از آن جایکه رشد وتکامل یک جامعه مربوط به بکار انداختن منابع ( زمین , قوای بشری وسرمایه )میباشد از آن رو در جوامع پیشرته این عوامل تولید بطور درست تنظیم شده در نتیجه حاصل دهی هر کدام آن نسبت به ممالک روبه انکشاف زیاد است .تنظیم درست این عوامل عامل اساسی رشد وازدیادحاصلات عمومی آنها نسبت به رشد سالانه نفوس شان  میباشد .درتمان جوامع بشری سکتور زراعت رول اساسی دارد زیرا زراعت ضروریت اولیه (پوشاک ,خوراک وقسماً مسکن)  آن ها را تهیه کرده ودر عصری شدن آن ها کمک شایان نموده است . از نگاه اقتصادی زراعت مواد خام را برای فابریکات تهیه کرده وبدون موجودیت تولیدات زراعتی اکثر فابریکات بکار انداخته نمیشود ترقی وتعالی یک کشور مربوط به سکتور صنعت وزراعت آن کشور میباشد هر قدر تولیدات زراعتی زیاد شود سکتور صنعت را بیشتر تقویه وفعال میسازد .ازجمله عوامل تولید قوای بشری نقش فعال دارد زیرا بابلند بردن سطح دانش ,مهارت ,لیاقت واستعداد بشری میتوان سرمایه را بوجود آورد واز زمین حاصل زیاد گرفت .تعلیم وتربیه درجهان  امروز که قدرت کار وتنظیم بشری را بلند میبرد بدو قسم صورت میگرد عبارت از  تعلیمات رسمی وتعلیمات غیر رسمی میباشد .تعلیمات رسمی تمام مکاتب ابتدایی ,لیسه های مسلکی وغیرمسلکی وپوهنتون ها را در بر میگیرد .تعلیمات غیر رسمی عبارت از تعلیم وتربیه ترویجی وراهنمای مردم در بسا از امور حیاتی شان بیرون از مکتب بوده که منظورش بلند بردن قوت کار آن ها وحاصل دهی زمین با استعمال درست سرمایه میباشد .چون در اکثر ممالک روبه انکشاف سکتور زراعت اساس رشد اقتصادی را تشکیل داده ودرحدود 60-80% مردم به زراعت مشغمول اند .بزرگترین منابع طبعی ممالک عقب مانده نیروی انسانی وزمین میباشد انسان ها استعداد فوق العاده برای انکشاف زراعت وقدرت تولیدی را دارا میباشد بناً کمک وراهنمای دهقانان در بکار برد وسایل اصلی , تولیدات زرعتی شان را بلند خواهد برد معرفی تخنیک های عصری و مروج ساختن معقول آن در بین زارعین قدرت تولیدی را بلند برده ودر حاصلات عمومی افزایش به عمل می آورد که در رشد اقتصاد ملی کمک بسزای مینماید اختلاف در مهارت , قدرت کار واستعدادهای بشری طبعی نبوده ودر تبارز استعداد ها وپیدا کردن قدرت کار , تعلیم وتربیه اهمیت خاص داشته وحاصل دهی فی فرد را بالامیبرد .تسریع انکشاف زراعت وازدیاد محصولات زراعتی نیاز مند تغیرات لازم در ذهنیت وروش های زراعت عنعنوی به روش های عصری وتخنیکی میباشد .برای براورده ساختن این هدف تعلیم وتریبه دسته جمعی مردم روستا میباشد دراین جا ترویج زراعتی یکی از اشکال بسیار مهم تعلیم وتربیه برای مردم دهات است زیرا تعلیم وتریبه ترویجی که بصورت فردی , گروپی ویادسته جمعی صورت میگیرد قسماً بیسوادی را کم ساخته ودهاقین درک میکنند که چطور راهت وآرام زندگی کنند وحاصلات خود را جهت رفع نیاز مندی های شان بلند ببرند وتعلیمات ترویجی هماهنگ به دیگر شقوق زراعتی که در انکشاف زراعت رول دارند موثر ومفید میباشد.

+ نوشته شده در  90/09/13ساعت 13:31  توسط ايمل " نظري "  |